Sáng sớm, khi những vạt sương còn lững lờ vắt ngang lưng chừng đồi, người làm trà đã bắt đầu những mẻ sao đầu tiên. Đó là lúc không gian đậm đặc hương cốm non, cái mùi của nhựa cây, của đất đồi ẩm ướt và sự sống đang cựa mình. Người ta hay hỏi, tại sao cũng từ một gốc trà ấy, người làm ra những búp trà xanh mướt, người lại cho ra những cánh trà đen sẫm màu? Thực ra, sự khác biệt không nằm ở giống cây, mà nằm ở cách chúng ta “đối xử” với lá trà sau khi hái.
Sự can thiệp của thời gian và hơi nóng
Nếu coi trà xanh là một cuộc gặp gỡ vội vã với nhiệt độ, thì trà đen lại là một cuộc hành trình dài hơi của sự biến đổi. Khi lá trà xanh vừa rời cành, người thợ trà thường làm héo nhẹ rồi sao ngay trong chảo nóng. Hơi nóng cực độ của lửa sẽ “khóa” lại màu xanh, chặn đứng sự oxy hóa, giữ cho lá trà cái cốt cách tươi nguyên, thanh khiết. Đó là lý do khi pha, nước trà xanh có màu vàng óng, hương thơm thoang thoảng mùi cỏ mới, vị chát dịu rồi nhanh chóng chuyển thành cái hậu ngọt sâu nơi cổ họng.
Trái lại, trà đen đi theo một con đường khác. Sau khi hái, lá trà được để héo kỹ và trải qua quá trình oxy hóa hoàn toàn. Trong giai đoạn này, lá trà dần ngả từ xanh sang nâu đỏ, rồi đen thẫm. Nó giống như việc để cho một trái cây chín dần dưới nắng vậy. Chính quá trình oxy hóa này đã chuyển hóa các hoạt chất trong trà, làm mất đi cái chát sắc của trà xanh, thay vào đó là màu nước đỏ hổ phách và hương vị trầm ấm, đậm đà, đôi khi phảng phất hương mật ong hoặc trái cây chín.
Cảm giác trên đầu lưỡi
Khi nhấp một chén trà xanh, bạn sẽ thấy như mình đang đứng giữa đồi chè vào một ngày trời trong. Vị trà thanh, sạch, đánh thức mọi giác quan một cách nhẹ nhàng. Nó không vồ vập, không ồn ào. Trà xanh của Vân Đỉnh thường giữ lại được cái “cốt” của đất Thái Nguyên, cái vị cốm nồng nàn mà người uống chỉ cần chạm môi là thấy cả một vùng ký ức ùa về.
Trà đen thì khác, nó giống như một người bạn tâm giao trầm tĩnh vào những chiều mưa. Vị của trà đen tròn trịa hơn, ít chát hơn, và thường để lại một cảm giác ấm áp lan tỏa trong lồng ngực. Nếu trà xanh là sự thanh tân, thì trà đen là sự đằm thắm. Một bên là sự tươi mới của buổi sớm, một bên là chiều sâu của những suy ngẫm sau một ngày dài.
Chọn trà cho tâm trạng
Thực ra, không có loại trà nào tốt hơn loại nào, chỉ có loại trà nào “đúng” với lúc này của bạn hơn mà thôi. Khi lòng muốn tìm chút thanh thản, muốn thấy lại sự trong trẻo của sớm mai, một ấm trà xanh với làn khói mỏng là lựa chọn không gì thay thế được. Khi muốn nhâm nhi một chút đậm đà, muốn cái ấm nóng thấm đượm để xua đi cái se lạnh của chiều đông, trà đen lại trở nên vô cùng gần gũi.
Tại Vân Đỉnh, chúng tôi không cố gắng định nghĩa trà theo những tiêu chuẩn khô cứng. Chúng tôi chỉ muốn mỗi búp trà khi đến tay bạn đều giữ trọn vẹn cái tình của đất, của nắng và của người sao trà. Dù là sắc xanh của trà mới hay sắc đen của trà đã qua tôi luyện thời gian, mỗi chén trà đều là một nhịp thở chậm giữa cuộc đời hối hả. Hãy cứ pha một ấm trà, đợi hương thơm lan tỏa, rồi tự mình cảm nhận xem hôm nay, tâm hồn mình đang “nghiêng” về phía nào.
