Có những buổi sớm trên đồi, khi sương còn chưa kịp tan, bước chân người hái trà chỉ vừa đủ khẽ để không làm kinh động những búp non còn đẫm hơi lạnh. Mùi trà lúc ấy không ồn ào, nó chỉ len lỏi, tinh khiết như hơi thở của đất. Người ta vẫn thường bảo, trà ngon là thứ trà biết nói chuyện. Nhưng trước khi để ấm trà tự kể câu chuyện của mình, người đi mua trà cũng cần biết cách đặt những câu hỏi vừa vặn, để tìm thấy thứ hương vị chân thật giữa muôn vàn lựa chọn ngoài kia.
Trà được hái vào vụ mùa nào?
Đừng vội nhìn vào màu nước, hãy hỏi xem búp trà này được thu hái khi nào. Những búp trà xuân bao giờ cũng mang trong mình cái dịu dàng của nắng nhẹ sau đông, dư vị đọng lại thường là chút hương cốm non thoảng qua đầu lưỡi. Trong khi đó, trà vụ hè lại có sự nồng nàn, mạnh mẽ hơn. Một người làm trà chân thành sẽ không bao giờ giấu bạn về thời điểm hái, bởi họ hiểu rằng mỗi mùa trà là một đặc ân của đất trời. Biết được thời điểm hái, bạn sẽ biết mình đang chờ đợi điều gì trong tách trà sắp pha.
Sao trà bằng củi hay bằng máy?
Đây là câu hỏi chạm đến tâm hồn của mẻ trà. Cách người ta sao trà quyết định đến bảy phần cái gọi là “hồn cốt”. Sao trà bằng củi – phương pháp thủ công lâu đời – đòi hỏi người nghệ nhân phải canh lửa từng giây, bàn tay phải chịu được cái nóng hầm hập của lò sao để đảo búp trà sao cho đều, cho tới. Hương trà sao củi thường có độ sâu, ấm áp và bền lâu hơn hẳn. Không phải trà máy là không ngon, nhưng trà sao củi mang cái vị “người” trong đó, cái vị của sự kiên nhẫn và tận tụy mà máy móc khó lòng thay thế được.
Độ ẩm của trà còn bao nhiêu?
Câu hỏi này nghe có vẻ kỹ thuật, nhưng lại rất đời. Một gói trà ngon không chỉ cần hái đúng, sao khéo, mà còn cần được giữ gìn đúng cách. Trà Thái Nguyên ngon nhất là khi giữ được độ ẩm vừa đủ, không quá khô khốc đến mức vụn nát, cũng không quá ẩm khiến hương trà bị “sượng”. Hãy thử bóp nhẹ búp trà, nếu nó đủ độ giòn để vỡ vụn nhưng không thành bụi, và giữ lại được mùi hương thoang thoảng trên tay, đó là dấu hiệu của trà được bảo quản cẩn thận. Người bán trà tử tế sẽ không ngần ngại chỉ cho bạn cách cảm nhận điều này.
Vùng đất nào đã nuôi dưỡng búp trà này?
Mỗi quả đồi, mỗi triền núi ở Thái Nguyên đều có một “khẩu vị” riêng. Có vùng đất cho ra những búp trà với hậu ngọt sâu tận cuống họng, có vùng lại làm nổi bật cái chát dịu đặc trưng. Khi hỏi về nguồn gốc, bạn không chỉ đang hỏi về địa danh, mà đang hỏi về cái chất của đất, cái tình của người canh tác. Trà ngon không chỉ đến từ kỹ thuật, mà đến từ sự hòa hợp giữa nắng, gió và thổ nhưỡng đặc thù của vùng chè đó.
Tại Vân Đỉnh Trà, chúng tôi không muốn trà chỉ là một món hàng để trao đổi. Chúng tôi mong bạn đến với trà bằng tâm thế của một người thưởng lãm, chậm rãi và tận hưởng. Hãy cứ hỏi, hãy cứ tìm hiểu, bởi mỗi lần bạn đặt câu hỏi là một lần chúng ta cùng chạm vào sự tử tế. Bởi sau cùng, thứ trà ngon nhất không nằm ở vẻ ngoài bóng bẩy, mà nằm ở sự an tâm khi bạn nâng chén, cảm nhận cái hậu ngọt thanh tao lan tỏa, nhẹ nhàng như hơi sương trên đỉnh đồi mà chúng tôi đã dành cả tâm sức để gom góp lại.
