Cách nhận biết trà ngon bằng mắt mũi miệng

Sáng sớm, khi những vạt sương còn chưa kịp tan trên những búp trà non vừa hái, người làm trà đã bắt đầu công việc của mình. Trà không chỉ là một thức uống, nó là sự chắt chiu của đất, của nắng và cả cái lạnh se sắt trên đỉnh núi. Người ta thường hỏi làm sao để biết đâu là ấm trà ngon. Thực ra, không cần phải là chuyên gia hay học thuộc lòng những quy tắc cứng nhắc, chỉ cần bạn chịu chậm lại một nhịp, để giác quan của mình được lắng nghe lời thì thầm từ lá trà.

Nhìn vẻ ngoài để thấy cái tình của người sao trà

Trước khi chạm vào nước, hãy nhìn vào cánh trà. Trà ngon – đặc biệt là trà Thái Nguyên – thường có hình dáng xoắn nhỏ, cánh trà đều tăm tắp, không bị vụn nát. Màu sắc của cánh trà không nên là màu xanh đen xỉn hay màu vàng úa, mà phải là màu xanh hơi mốc nhẹ, tựa như màu của lá trà vừa mới được sao khô tự nhiên. Sự “mốc” này không phải là dấu hiệu của ẩm mốc hư hỏng, mà đó là lớp lông tơ li ti trên búp trà non quyện cùng nhựa trà khi được nghệ nhân vò và sao kỹ. Nếu nhìn thấy những cánh trà đều màu, bóng nhẹ và khô cong, ấy là biểu hiện của một mẻ trà được chăm chút kỹ càng từ khâu thu hái cho đến lúc vào lò.

Đánh thức khứu giác bằng mùi hương cốm non

Đừng vội pha trà, hãy bốc một nắm trà khô đưa lên mũi và hít một hơi thật sâu. Trà ngon có mùi hương rất đặc trưng, không nồng gắt như hương liệu, cũng không nhạt nhòa vô vị. Đó là mùi thơm thanh khiết, gần gũi như hương cốm mới, hay đôi khi là mùi của cỏ cây sau cơn mưa rừng. Nếu bạn ngửi thấy mùi khét, mùi ẩm mốc hay mùi nồng nặc của hương liệu hóa học, đó là lúc nên đặt túi trà xuống. Trà Thái Nguyên chuẩn vị luôn có cái dư âm thơm thoảng nhẹ, làm dịu đi những ồn ào của một ngày dài.

Cảm nhận hậu vị ngọt đọng trên đầu lưỡi

Giây phút quyết định chính là khi nước trà chạm vào đầu lưỡi. Đừng chỉ uống ực một cái cho xong. Hãy nhấp một ngụm nhỏ, để nước trà lan tỏa trong khoang miệng. Trà ngon sẽ có vị chát nhẹ lúc ban đầu, cái vị chát làm người ta tỉnh táo, nhưng ngay sau đó, một luồng ngọt dịu – dân gian gọi là hậu ngọt – sẽ lan tỏa từ cuống họng lên. Nếu trà đắng gắt, đắng ngắt miệng khó nuốt, có thể trà đã bị sao quá lửa hoặc hái từ những búp trà đã già. Một ấm trà đạt chuẩn là khi vị chát và vị ngọt hòa quyện vào nhau, trôi xuống tới đâu, cảm giác nhẹ lòng tới đó.

Sự đồng nhất của bã trà sau khi pha

Cuối cùng, đừng bỏ qua phần bã trà còn sót lại sau khi đã thưởng thức. Một mẻ trà ngon, cánh lá khi ngâm trong nước nóng sẽ nở ra, giữ được sắc xanh tươi hoặc xanh hơi vàng nhạt, lá trà mềm mại, không bị nát vụn hay chuyển sang màu đen sẫm. Những búp trà còn nguyên vẹn, tươi nhuận chứng tỏ đó là trà được hái đúng độ tuổi, đúng quy trình, mang trọn vẹn những gì tinh túy nhất của đồi chè vào trong ấm.

Tại Vân Đỉnh Trà, chúng tôi không tìm kiếm những chuẩn mực xa hoa. Chúng tôi chỉ muốn mỗi người khi chạm tay vào ấm trà đều thấy được sự an yên trong đời thường. Trà ngon là trà khiến bạn muốn chậm lại, ngồi xuống, và lắng nghe chính mình. Hy vọng với vài bước quan sát giản đơn này, bạn sẽ tìm thấy ấm trà ưng ý, để mỗi buổi sáng hay chiều muộn, lòng mình đều nhẹ tênh như sương trên đồi trà ngày cũ.